ဘားအံရွိ ဇြဲကပင္ ေတာင္ေျခတြင္ ဟိုတယ္ ဇြဲက ပင္အား မၾကာမီ ဖြင့္လွစ္ႏိုင္ရန္ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ ထားေၾကာင္း ေမာ္လၿမိဳင္ ဟုိတယ္ဇုန္အသင္းမွ ေငြမိုး ဟိုတယ္ပိုင္ရွင္ဦးေက်ာ္က ျမန္မာပို႔စ္သို႔ ေျပာၾကားသည္။
အဆိုပါဟိုတယ္ဇြဲကပင္အား ဘားအံၿမိဳ႕အ၀င္ ဇြဲကပင္ေတာင္ေျခတြင္ တည္ေဆာက္ထားေၾကာင္း သိရသည္။
“ဟိုတယ္ ဒီဇိုင္းပံုစံကို ႏိုင္ငံျခားျပန္ ဗိသုကာ နဲ႔အပ္ၿပီး ဒီဇိုင္းဆြဲၿပီးေဆာက္ထားတာပါ။ ဘားအံ ကျပည္နယ္႐ံုးစိုက္ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ျဖစ္တဲ့အျပင္ရန္ကုန္က ျမ၀တီကုိသြားေရာက္တဲ့ ျပည္တြင္းခရီးသြားေတြ၊ ျမ၀တီက ရန္ကုန္ကို လာၾကတဲ့ဧည့္သည္ေတြနား ခိုရာၿမိဳ႕လည္းျဖစ္တယ္။ဒီဘားအံမွာ ဟိုတယ္ေကာင္း ေကာင္းမရွိဘူးေလ။ဒါေၾကာင့္ဟိုတယ္ကို အေကာင္း ဆံုးတည္ေဆာက္ထားတယ္”ဟုအဆိုပါဟိုတယ္ အားအနီးကပ္ႀကီးၾကပ္ကြပ္ကဲသူ ဦးခ်န္စိန္က ေျပာ သည္။
ထို႔ျပင္ဆက္လက္၍ “ဧည့္သည္လာတည္းရင္ အဆင္ေျပေအာင္ လုပ္ထားေပးတယ္။ဟိုတယ္ကို ႐ႈခင္းေကာင္းေကာင္းေနရာမွာ ေဆာက္ထားတယ္။ ဧည့္သည္ေတြကားနဲ႔လာရင္လည္း အဆင္ေျပ ေအာင္ကားပါကင္ကို ေသေသခ်ာခ်ာလုပ္ထားေပး တယ္။အက်ယ္ေလးဧကေက်ာ္မွာ တည္ေဆာက္ ထားတယ္။ ဒီေဒသကျပည္တြင္းခရီးသြားေတြအ သြားအလာမ်ားၾကတယ္။ဟိုတယ္ကို ရဲတုိက္လုိပံုစံ မ်ဳိးတည္ေဆာက္ထားတယ္။ အခုဆိုရင္ တည္ ေဆာက္တဲ့အပိုင္းလည္းၿပီးသြားၿပီ။ ပရိေဘာဂ ထည့္ တဲ့အပုိင္းေရာက္ေနၿပီ”ဟု အဆုိပါပုဂၢိဳလ္က ေျပာ ၾကားသည္။
ယဥ္ယဥ္လွ
the Myanmar postမွ တဆင့္ကူးယူတင္ထားသည္
Top News...!
သမီးအရင္းကုိ သားမယား ျပဳက်င့္ခဲ့သူအား ေထာင္ဒဏ္ ၁၂ႏွစ္ခ်မွတ္ click
လူ႔စြမ္းအားအရင္းအျမစ္ ဖြံံ႔ၿဖိဳးမႈ ဗဟိုဌာန သင္တန္းဝင္ခြင့္ ေလွ်ာက္လႊာ ေခၚယူျခင္းclick
ကြန္ပ်ဴတာသံုးဘာသာျပန္စနစ္ ဗားရွင္းအဆင့္ျမွင့္click
အေမရိကန္ သမၼတ အတြက္ ရဟတ္ယာဥ္ ေဒၚလာ ဘီလ်ံႏွင့္ခ်ီ က်ခံ သုံးစြဲရဖြယ္႐ွိ click
မက္ေဒါနားကုိ ခ်စ္ေနဆဲပါဟု ဂုိင္းရစ္ခ်ီ ဖြင့္ဟ ေျပာျပန္ click
လိင္မႈေရးရာမ်ား ဖြင့္ခ်ခဲ့သူ ေဆာ္ဒီအမ်ဳိးသား ႀကီးေလးေသာ အျပစ္ဒဏ္ ခ်မွတ္ခံရ click
အႏုေမာဒနာျပဳရမည့္ ဝတ္ကိုျပဆိုျခင္း...click
စေကာလား ရွစ္သာမက ေနထုိင္ ခြင္႕ပါရ မည္ဟု ျပည္ပ ပညာေရး ဆြဲေဆာင္click
Windows Vista မွ စိတ္ပ်က္စရာမ်ား Windows 7 ေၾကာင့္ ေမ့ေပ်ာက္ေစမည္ ဟုဆုိ click
Tuesday, November 10, 2009
ဇြဲကပင္ ေတာင္ေျခ တြင္ ဟိုတယ္ ဇြဲကပင္ မႀကာမွီ ဖြင့္လွစ္မည္
ကရင္လူမ်ိဳး၏ မူလဇာစ္ျမစ္ (၂) ကရင့္ေရးရာ, သမိုင္း, ေဆာင္းပါး

ကရင္လူမ်ိဳး၏ မူလဇာစ္ျမစ္ (၂)
သုေတသနစာတမ္း
ေစာေဖာ (ရန္ကုန္တကၠသိုလ္)
karen-manကမၻာ့လူမ်ိဳးႏြယ္မ်ား
ကမၻာ့သမိုင္း စတင္ျဖစ္ေပၚမႈ The Beginning of History ကို ျပန္၍ ေလ့လာမည္ ဆိုပါက လူမ်ိဳးႀကီး ၃ မ်ိဳးကို ေတြ႕ရေပမည္။ ၎တို႔မွာ
၁။ အသားမည္း အႏြယ္ Negaroid နီဂရြိဳက္
၂။ အသားျဖဴ အႏြယ္ Europoid ယူ႐ိုပြိဳက္
၃။ အသား၀ါ အႏြယ္ Mongoloid မြန္ဂိုလြိဳက္ တို႔ ျဖစ္ပါသည္။
နီဂရြိဳက္ အႏြယ္၀င္မ်ားမွာ အာဖရိကတိုက္ဖက္သို႔ ပ်ံ႔ႏွံ႔ၿပီး ကင္းယန္း၊ ႏိုင္ဂ်ီးရီးယန္း၊ ဇင္ဘာေဘြးယန္း စသျဖင့္ အာဖရိက လူမ်ိဳး၊ ႏိုင္ငံမ်ား ျဖစ္ေပၚလာသည္။ အခ်ိဳ႕မွာ ပင္လယ္ သမုဒၵရာကို ျဖတ္၍ အေရွ႕အိႏိၵယ ကြၽန္းစုဘက္ ေတာင္ကြၽန္းမ်ား အထိပင္ ပ်ံ႔လြင့္ ေရာက္ရွိၾကေပသည္။
ယူ႐ိုပြိဳက္ အႏြယ္၀င္မ်ားမွာ အာဖရိကတိုက္ ေျမာက္ပိုင္းႏွင့္ ဥေရာပတိုက္သို႔ ေရာက္ရွိသြားၾကသည္။ ထင္ရွားသည့္ ေရွးဦးမ်ိဳးႏြယ္မ်ားမွာ ဆီးမိုက္၊ ဟန္းမိုက္၊ အာရိယန္ စသည္တို႔ ျဖစ္ၾကသည္။ အာရိယန္မ်ားသည္ အိႏၵိယျပည္သို႔ပင္ ေရာက္ရွိၾကသည္။ ၎ယူ႐ိုပြိဳက္မ်ားကို Compton’s Encyclopedia စြယ္စံုက်မ္း အတြဲ S.(K.L) စာမ်က္ႏွာ 98-A တြင္ ပါရွိေသာ Language Family Tree ေခၚ ဘာသာစကား မိသားစုတြင္ ထင္ရွားစြာ ေတြ႕ျမင္ႏိုင္ပါသည္။
မြန္ဂိုလြိဳက္ ေခၚ အသား၀ါ အႏြယ္မ်ားသည္ ႀကီးမားက်ယ္ျပန္႔ေသာ အာရွတိုက္ဘက္သို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႕လာၾကသည္။ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ အသား၀ါ အႏြယ္၀င္ျဖစ္ေၾကာင္း သမိုင္းသုေတသီမ်ားႏွင့္ ပညာရွင္မ်ားက လက္ခံထားၾကသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ အသား၀ါ အႏြယ္ မြန္ဂိုလြိဳက္ကို သီးျခား ေလ့လာရန္ လိုပါသည္။
မြန္ဂိုလြိဳက္ ေခၚ အသား၀ါ အႏြယ္
အသား၀ါ အႏြယ္၀င္ မြန္ဂိုလူမ်ိဳးမ်ားကို ေလ့လာရာတြင္ ရႏိုင္ေသာ အေျခအေနအရ လုိရင္းအခ်က္ကိုသာ တင္ျပပါမည္။ ကမၻာႀကီးကို ဘူမိေဗဒ ပညာရွင္မ်ားက သက္ဦးကပ္ (Palaeozoic or Primary Era)၊ သက္လယ္ကပ္ (Mesozoic)၊ သက္ေႏွာင္းကပ္ (Cenozoic Era)၊ စတုတၳကပ္ (သို႔) ႏွင္းခဲေခတ္ (Quarternary Era or Glacial Age) ဟူ၍ ေခတ္ ၄ ေခတ္ ခြဲ၍ ေလ့လာၾကပါသည္ (အေျချပဳ ျမန္မာႏိုင္ငံေရးသမိုင္း ပ-တြဲ၊ စာ ၃၇-၅၅)။
သက္ဦးကပ္ကို လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း သန္းေျခာက္ရာ (၆၀၀ သန္း) ခန္႔က စတင္ခဲ့ၿပီး စတုတၳကပ္ ေခၚ ႏွင္းခဲေခတ္သည္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္တသန္း (၁ သန္း) က စတင္ခဲ့သည္ဟု ယူဆၾကသည္။ (ဤေခတ္မ်ား အေၾကာင္းကို အၾကမ္းဖ်င္း ေလ့လာလိုပါက ရန္ကုန္တိရိစၧာန္ ဥယ်ာဥ္ သဘာ၀ သမိုင္း ျပတိုက္တြင္ ေလ့လာ ႏိုင္ပါသည္။)
လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္တသန္း (၁ သန္း) က စၿပီး လူသားမ်ား စတင္ေပၚထြန္းခဲ့သည္ဟု သမိုင္း သုေတသီမ်ားက ယူဆၾကသည္။ ဤ ႏွင္းခဲေခတ္တြင္ မြန္ဂိုလြိဳက္ အသား၀ါ အႏြယ္၀င္မ်ားသည္ အာရွတိုက္ အလယ္ပိုင္း၌ သြားလာ က်က္စား ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္။ သတိျပဳရမည္မွာ ထိုအခ်ိန္၌ မည္သည့္လူမ်ိဳးမွ မယဥ္ေက်းၾကေသးေသာ အခ်က္ပင္ ျဖစ္သည္။
ဤေခတ္အတြင္းမွာပင္ မြန္ဂိုလြိဳက္ အသား၀ါ အႏြယ္၀င္မ်ားသည္ ႏွင္းခဲမ်ား၊ ေရခဲမ်ား ဖံုးလႊမ္းမႈေၾကာင့္ ဥေရာပတိုက္ႏွင့္ လည္းေကာင္း၊ အာရွတိုက္ ေတာင္ပိုင္းႏွင့္ လည္းေကာင္း အဆက္ျပတ္သြား ခဲ့ရသည္ (History of the world by Weech, page 24, 25)။
ထို မြန္ဂိုလူမ်ိဳး အခ်ိဳ႕တို႔သည္ အာရွတိုက္ အလယ္ပိုင္း မွတဆင့္ အာရွတိုက္ အေရွ႕ေျမာက္ဘက္ အစြန္းရွိ ခ်ဴေကာ့စကီး ကြၽန္းဆြယ္ Chucotsky pennisula ႏွင့္ အေမရိကတိုက္ အေနာက္ေျမာက္ အစြန္ရွိ အလာစကား ကို ခြဲျခားထားသည့္ မိုင္ ၆၀ သာက်ယ္ေသာ ဘယ္ရင္ ေရလက္ၾကားကို ျဖတ္ၿပီး အေမရိကတိုက္ တခြင္တျပင္တြင္ သြားေရာက္ အေျခခ် ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္။ အခ်ိဳ႕မွာ ဂရင္းလန္ကြၽန္း တိုင္ေအာင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားၾကသည္။
အေမရိကတိုက္သို႔ ေရာက္သြားၾကေသာ အသား၀ါ မြန္ဂိုမ်ားသည္ ရာသီဥတုႏွင့္ သဘာ၀ ေရေျမ အေျခအေနအရ အသားေရာင္ နီက်င့္က်င့္ ျဖစ္လာၾကသည္ (Their yellow skin depened till it become copper-red)။ ထို႔ေၾကာင့္ ၎တို႔ကို လူနီ အင္ဒီးယန္းမ်ား Red Indian ဟု အမည္တမ်ိဳးႏွင့္ ေခၚတြင္လာၾကသည္။ အေမရိက အလယ္ပိုင္း (ယခု မကၠစီကို၊ ဟြန္ဒူးရပ္စ္၊ နီကာရာဂြာ စေသာ ေဒသမ်ား) သို႔ ေရာက္ေသာအခါ အဆင့္ျမင့္မားေသာ အက္စတက္ Aztecs၊ အင္းကားစ္ Incas ကဲ့သို႔ေသာ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားကို ေပၚထြန္းေစခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ၎ယဥ္ေက်းမႈမ်ားသည္ အလြန္ေနာက္က်ၿပီးမွသာ ေပၚထြန္းျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
ဤမွ် ရွင္းျပျခင္းျဖင့္ အေစာဆံုးေသာ ႏွင္းခဲေခတ္ (ေရခဲေခတ္) မွ မြန္ဂိုမ်ားကို အၾကမ္းဖ်င္း သိေလာက္ၿပီဟု ယူဆပါသည္။ အေစာပိုင္း မြန္ဂိုမ်ားသည္ မယဥ္ေက်းၾကေသးေသာ မြန္ဂိုမ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။ ေက်ာက္ေခတ္ဦး Paleolithic ထက္ပင္ ေစာသျဖင့္ လူ႐ိုင္း အဆင့္မွာသာ ရွိၾကေပေသးသည္။
ယခု ကြၽႏု္ပ္တို႔ ေလ့လာေသာ မြန္ဂိုအႏြယ္၀င္မ်ားမွာ ေရခဲေခတ္ ၿပီးဆံုးၿပီး လူယဥ္ေက်းမႈ (ယဥ္ေက်းေသာလူမ်ား) စတင္ေသာ အခ်ိန္မွစ၍ ေလ့လာမည္ ျဖစ္ပါသည္။
ဤအခ်က္သည္ပင္ ကြၽႏု္ပ္၏ ယူဆခ်က္ႏွင့္ အခ်ိဳ႕ေသာ ကရင္အမ်ိဳးသား ပညာရွင္မ်ား၏ ယူဆခ်က္မွာ ကြဲလြဲမည္ ျဖစ္ပါသည္။
ယဥ္ေက်းေသာ သူမ်ားဟု ဆိုရာ၌ အတည္တက် ေနထိုင္ၿပီး စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ ေမြးျမဴေရးကို စတင္လုပ္ကိုင္ေသာ အခ်ိန္ကာလကို ဆိုလိုပါသည္။
အေစာပိုင္း လူသားမ်ိဳးႏြယ္မ်ားသည္ လူ႐ိုင္းဘ၀ျဖင့္ အသားငါး အစိမ္း၊ သစ္သီး သစ္ဖု သစ္ဥမ်ားကိုသာ ရွာေဖြစားေသာက္၍ တေနရာမွ တေနရာသို႔ လွည့္လည္သြားလာ ေနထိုင္ၾကသူမ်ား (Nomads) သာ ျဖစ္ပါသည္။ ေရခဲေခတ္ကို ေက်ာ္လြန္ၿပီး တဖန္ ေက်ာက္ေခတ္ဦး (ေက်ာက္ၾကမ္းေခတ္) Paleolithic age, ေက်ာက္ေခတ္လယ္ Mesclithic age, ေက်ာက္ေခ်ာေခတ္ (ေက်ာက္ေခတ္သစ္ / ေက်ာက္ေခတ္ေႏွာင္း) Meolthic age ဟူ၍ ေက်ာက္ေခတ္မ်ားကို ေက်ာ္လြန္ခဲ့ၿပီးေနာက္ စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရး လုပ္ကိုင္ကာ အတည္တက် ေနထိုင္ေသာ ယဥ္ေက်းသည့္ ေခတ္သို႔ ေရာက္ရွိလာခဲ့ေပသည္။
စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရး လုပ္ကိုင္ၿပီး အတည္တက် ေနထိုင္ျခင္းျဖင့္ လူသားတို႔ ယဥ္ေက်းမႈ ျမင့္မားလာခဲ့သည္ကို သမိုင္းျဖစ္ေပၚ တိုးတက္မႈအစဥ္တြင္ ေတြ႕ရပါသည္။ သို႔ျဖစ္၍ အျခားလူမ်ိဳးမ်ားနည္းတူ ယဥ္ေက်း၍ လာၿပီဟု ယူဆရေသာ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ကမၻာေပၚရွိ မည္သည့္ေနရာတြင္ ေရာက္ရွိေနသည္ကို ရွာေဖြရေပမည္။
ကမၻာ့သမိုင္းတြင္ လူ႕ယဥ္ေက်းမႈ တိုးတက္ထြန္းကာရာ အရပ္ေဒသမ်ားကို စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရး လုပ္ကိုင္ႏိုင္သည့္ ေရရရွိေသာ ျမစ္၀ွမ္းအရပ္မ်ားတြင္ ေတြ႕ရွိရသည္။
လူ႕ယဥ္ေက်းမႈ ထြန္းကားရာ ျမစ္၀ွမ္းအရပ္မ်ားမွာ …
၁။ ႏိုင္းလ္ ျမစ္၀ွမ္းေဒသ (အီဂ်စ္ျပည္)
၂။ ျမစ္ႏွစ္မႊာ ျမစ္၀ွမ္းေဒသ (မက္ဆိုပိုေတးမီးယား Mesopotamia (သို႔) ရွိနားလြင္ျပင္ Shinar plain)
၃။ အိႏၵဳ - ဂဂၤါ ျမစ္၀ွမ္းေဒသ (အိႏိၵယျပည္) (Indus, Ganges)
၄။ ျမစ္၀ါ (သို႔) ဟြမ္ဟို ျမစ္၀ွမ္းေဒသ (တ႐ုတ္ျပည္) (Yellow river or Hwang-Ho)
အထက္ပါ လူယဥ္ေက်းမႈ ထြန္းကားရာ ေဒသႀကီးမ်ားအနက္ ေအဂ်င္ ပင္လယ္ေဒသႏွင့္ ႏိုင္းလ္ ျမစ္၀ွမ္း အထက္ပိုင္း ေဒသမ်ားတြင္ ဆီးမိုက္၊ ဟန္းမိုက္ အႏြယ္၀င္မ်ား ေနထိုင္ၾကၿပီး မြန္ဂို အႏြယ္၀င္မ်ား ေနထိုင္ေၾကာင္း မသိရွိရေပ။ သို႔ျဖစ္၍ မြန္ဂို အႏြယ္၀င္ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ား စတင္ေပၚေပါက္လာမႈတြင္ ထည့္သြင္း စဥ္းစားရန္ လိုမည္ မဟုတ္ေပ။ ေျမထဲ ပင္လယ္ ေျမာက္ဘက္ႏွင့္ ေအဂ်င္ ပင္လယ္ ေျမာက္ဘက္ ဥေရာပတိုက္ဘက္တြင္ အာရိယန္အႏြယ္၀င္မ်ား ပ်ံ႔ႏွံ႔ေနထိုင္ၾကသည္ကို ေတြ႕ရသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ က်န္ရွိေသာ လူ႕ယဥ္ေက်းမႈ စတင္ထြန္းကားရာ ေဒသမ်ားအနက္ အိႏၵဳ - ဂဂၤါ ျမစ္၀ွမ္း ေဒသသည္ အိႏၵိယျပည္တြင္ရွိၿပီး အသားမည္း ဒရာဗီးဒီးယန္း Dravedian မ်ားသာ စတင္ အေျခခ်ရာ ေဒသ ျဖစ္သျဖင့္ အသား၀ါ မြန္ဂို အႏြယ္၀င္ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ထိုေဒသမွ စတင္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္း ေသခ်ာေပသည္။ သို႔ျဖစ္၍ ျမစ္၀ါ ျမစ္၀ွမ္း ေဒသႏွင့္ မက္ဆိုပိုေတးမီးယား ျမစ္ႏွစ္မႊာ ျမစ္၀ွမ္းေဒသကို ဆက္လက္ ေလ့လာရေပမည္။
ျမစ္၀ါျမစ္၀ွမ္း ေခၚ ဟြမ္ဟိုျမစ္၀ွမ္း ယဥ္ေက်းမႈ ထြန္းကားရာ ေဒသကို ေလ့လာေသာအခါ ထိုေဒသတြင္ ေရွးေဟာင္း တ႐ုတ္ ယဥ္ေက်းမႈ ေပၚထြန္းခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ တ႐ုတ္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ လွည့္လည္သြားလာသူမ်ား မဟုတ္ဘဲ အိမ္ႏွင့္ အတည္တက် ေနထိုင္ေၾကာင္း သိရွိရသည္။ (History of the world by Weech, second edition, page 333, Acient China ” The Chinese grew up as dwetters in houses, not as nomads in tents.”)။ တဖန္ တ႐ုတ္တို႔သည္ အသား၀ါ အမ်ိဳးတူ ျဖစ္ၾကေသာ္လည္း မြန္ဂိုမ်ား မဟုတ္ဟု သိရွိရသည္။ (Pratical knowledge for all, vol 2 by Sir John Hammertal, page 132, “Early history of China and Japan”, The Chinese people, like most of the Fore EAstern Asiaties, are Mongols, skin to but not indentical with the Mongols proper or Hun of Central Asia, - )
သို႔ျဖစ္၍ ကရင္လူမ်ိဳးသည္ ျမစ္၀ါျမစ္၀ွမ္း၌ ယဥ္ေက်းေသာ လူမ်ိဳးတမ်ိဳးအျဖစ္ႏွင့္ မေပၚခဲ့ဟု ယူဆရေပသည္။ အခ်ိဳ႕ ပုဂၢိဳလ္မ်ားက ကရင္သည္ တ႐ုတ္မ်ိဳးႏြယ္တခု (Off shoot of Chinese) ဟု ထင္ျမင္ၾကေပသည္။ ဤယူဆခ်က္သည္လည္း မျဖစ္ႏိုင္ေပ။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ခရစ္ မေမြးဖြားမီ ကတည္းက ျမန္မာႏိုင္ငံ အပါအ၀င္ အေရွ႕ေတာင္အာရွသို႔ ေရာက္ႏွင့္ေသာ ကရင္လူမ်ိဳးႏွင့္ အတူ ပါလာသည့္ ဗိသုကာ ပညာ လက္ရာမ်ားႏွင့္ ယဥ္ေက်းလွေသာ ေျပာဆိုဆက္ဆံပံုမ်ားသည္ ဘယ္နည္းႏွင့္မွ် ထို ေရွးေရွးအခါက တ႐ုတ္လူမ်ိဳးမ်ားထံမွ အေမြ မရႏိုင္ပါ။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ တ႐ုတ္သည္ပင္လွ်င္ ခရစ္ မေမြးဖြားမီ အခ်ိန္က ယဥ္ေက်းလာရန္ ႀကိဳးစားၾကလွ်က္ပင္ ရွိေသးသည္ဟု ယူဆရသည္။
အခ်ိဳ႕ကလည္း ကရင္မ်ားသည္ တိဘက္က လည္းေကာင္း၊ တ႐ုတ္ျပည္ အေနာက္ေတာင္ပိုင္းက လည္းေကာင္း တေရြ႕ေရြ႕ ေျပာင္းေရႊ႕ၿပီး အေရွ႕ေတာင္အာရွသို႔ ေရာက္ရွိလာသည္ဟု ဆိုသည္။ ထို အဆိုကို မျငင္းပယ္လိုပါ။ သို႔ရာတြင္ မယဥ္ေက်းေသာ တိဘက္မ်ား ေနထိုင္ရာ ေဒသႏွင့္ သြားလာရန္ပင္ အလြန္ ခက္ခဲေသာ တ႐ုတ္ျပည္ အေနာက္ေတာင္ပိုင္းမွ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ား စတင္ မေပါက္ဖြားလာသည္ကိုေတာ့ ေလ့လာသူတိုင္း သေဘာေပါက္ၾကမည္သာ ျဖစ္ပါသည္။
ေရခဲေခတ္ (စတုတၳကပ္) ၌ ေရခဲ ႏွင္းခဲ ပိတ္၍ အာရွတိုက္ အလယ္ပိုင္း၌ ေသာင္တင္ေနခဲ့ေသာ မြန္ဂိုလြိဳက္ အၾကြင္းအက်န္မ်ားလားဟု စဥ္းစားၾကည့္လွ်င္လည္း ထို ႏွင္းခဲေခတ္ မြန္ဂို အသား၀ါမ်ားသည္ ေက်ာက္ေခတ္ဦးထက္ေစာၿပီး လူဟူ၍ ေပၚလာခဲ့ေသာ လူသားမ်ား ျဖစ္ၾကရာ လူ႐ိုင္းမ်ားသာ ျဖစ္ၾကသည္။ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ထို မြန္ဂို အၾကြင္းအက်န္မွ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ တေနရာရာတြင္ ေရာက္ရွိေနေသာ အသား၀ါ အႏြယ္စု တစုစုမွ ေသာ္လည္းေကာင္း ပြားလာရမည္ဟု ယူဆစရာ ရွိပါသည္။ ထိုသို႔ မဟုတ္ပါကလည္း ႏွစ္ၾကာေညာင္း၍ အာရွအလယ္ပိုင္းတြင္ တေနရာမွ တေနရာသို႔ ေရြ႕လ်ားသြားလာေသာ မြန္ဂိုမ်ားသည္ ယဥ္ေက်းလာၾကသည္ဟု ေျပာရန္မွာလည္း အတည္တက် ေနထိုင္ၿပီး စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ ေမြးျမဴေရး လုပ္ကာ အျခားယဥ္ေက်းေသာ သူမ်ားႏွင့္ ထိေတြ႕ဆက္ဆံမႈ မရွိဘဲႏွင့္ ေတာင္ထိပ္တြင္ လည္းေကာင္း၊ ျမက္ခင္းျပင္တြင္ လည္းေကာင္း ယဥ္ေက်းလာရန္မွာ ခက္ခဲလွပါသည္။
ယဥ္ေက်းမႈ တိုးတက္လာျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္းမွာ လူတို႔သည္ အတည္တက် ေနထိုင္ၾကၿပီး စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရးလုပ္ကာ ပတ္၀န္းက်င္လူမ်ိဳးေပါင္းစံုႏွင့္ ေတြ႕ထိဆက္ဆံၿပီးေနာက္ပိုင္း တျဖည္းျဖည္းမွသာ ယဥ္ေက်းလာၾကသည္သာ ျဖစ္ရေပသည္။
သို႔ျဖစ္၍ က်န္ရွိေသာ ျမစ္ႏွစ္မႊာ ျမစ္၀ွမ္းေဒသ (၀ါ) ရွိနားလြင္ျပင္ (၀ါ) မက္ဆိုပိုေတးမီးယားေဒသ ကိုသာ ေလ့လာရန္ ရွိပါသည္။
ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္။
ကရင္အမ်ိဳးသားႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္ က်င္းပေရး ဗဟိုေကာ္မတီ (မဟာရန္ကုန္) ၏ နံရံကပ္စာေစာင္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ သုေတသန စာတမ္းတခုကို ျပန္လည္ ေဖာ္ျပျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ေစာေက်ာ္ခေရာ့စ္ ဘေလာ့ကာမွ တဆင့္ကူးယူထင္ထားသည္
Thursday, November 5, 2009
ုုkarens and karen state

ႏုိ၀င္ဘာလ ရ ရက္ က်ေရာက္ေတာ့မည့္ (၅၄) ႏွစ္ေေၿမာက္ ကရင္ၿပည္နယ္ေန့ အထိမ္းအမွတ္ လွဳိက္လွဲစြာ ၾကဳိဆုိပါ၏
ေဖၚၿပခဲ့ေသာ ေဆာင္းပါးေကာင္းတစ္ပုဒ္ၿဖစ္သည့္အတြက္ ၿပန္လည္ေရြးခ်ယ္ေဖၚၿပၿခင္းၿဖစ္သည္။
Karens and karen state
It would not be difficult to understand the real nature of the Karen and Burman. They are in fact different and distinct genuses and it is a dream that Karen and Burman can ever evolve a common nationality, and this misconception of one homogeneous Burmese Nation has gone far beyond the limits and is the cause of most of the troubles and will lead Burma to destruction if we fail to revise our notions in time. Originally, Karen and Burman belong to two different racial origins (Mongolian, and Tibeto-Burma), religions, philosophies (Animism and Buddhism), social customs and literature. They belong to two different civilizations which are based mainly on conflicting ideas and conceptions. Their aspect on life and of life are different.
It is quite clear that the Karen and Burman derive their inspiration from difference sources of history. They have different epics, (e.g. pastoral Phumawtaw-Htawmepah and Burmanised Rama King), different heroes and different episodes. To yoke together two such nations under a single State, one in numerical minority and other as a majority, must lead to growing discontent and final destruction of any fabric that may be built up for the Government of such a State. It would be no wisdom to proceed to build for Burma a constitution on the assumption that these differences did not exist. Karens, a nation not a minority Karens came to Burma as first settlers and spread throughout the length and breadth of the “Golden Chersonese” – the Indonesian peninsulas between the Bay of Bengal and the South China Sea, and right down to Borneo today the millions of Karen in both Burma and Siam represent the largest compact body of Karen population in any single part of the world. It has always been taken for granted mistakenly that the Karens are a minority and of course we have got used to it for such a long time that these settled notions sometimes are very difficult to remove, Karens are a nation according to any definition of a nation. We (the Karens) are a nation with our own distinctive culture and civilization, language, literature, names and nomenclature, sense of value and proportion, customary laws and moral codes, aptitudes and ambitions; in short we have our own distinctive outlook on life and of life. By all Canons of International Law we are a nation.Burma problem The Problem in Burma is not [of] an inter-communal character but manifestly of an international one, and it must be treated as such. So long as this basic and fundamental truth is not realized, any constitution that may be built will result in disaster and will prove destructive and harmful not only to the Karens but to the British and the Burmans also. If the British Government are really in earnest and sincere to secure peace and happiness of the peoples in Burma, the only course to us all is to allow the major nations separate “homelands” by dividing Burma into “Autonomous National States”. There is no reason why theses States should be antagonistic to each other. On the other hand the rivalry and the national desire and efforts on the part of one to dominate the social order and establish political supremacy over the other if the Government of the country will disappear. It will lead more towards national goodwill by international pacts between them, and they can live in complete harmony with their neighbors. This will lead further to a friendly settlement all the more easily with regard to minorities by reciprocal arrangements and adjustments between Karen-Burma and Burmese-Burma, which will far more adequately and effectively safeguard the rights and interests of the Karens and other minorities.Democracy in Burma Western Parliamentary Democracy System is unsuitable for Burma. Such Democracy as exists in Western Countries is understandable and possible only there, as there exists [there] a single homogeneous nation and a single cultural and social organized society, but in Burma conditions are entirely different. Here there are two nations and talk of democracy and a single unit is impossible. The meaning of democracy in this country can only be, and an electoral system can only result in, the permanent domination of a Burmese majority over a Karen Society in minority, antagonistic to each other and different in everything that is essential to life, the Barmans and the Karens differ fundamentally.One central government It would be impossible to have a Unitary Central Government in Burma. Such an arrangement would mean that for every eight representatives in Government, there would be one Karen, or in other words the Burman’s will will be forced on the Karens.Right of self-determination The Karens claim a right of self-determination because they are a national group on a given territory which is their homeland and in the zones where they are in a majority. In constitutional language they cannot be characterized as a sub-national group who cannot expect anything more than what is due from a civilized government to a minority.Our goal Great Britain wants to rule Burma, the Burmans want to rule Burma and the Karens say that they will not let either the British or the Burmans rule the Karens. We want to be free. We have to define and define beyond doubt, what our goal is. There are many people who either do not understand or misunderstand or do not want to understand, there are ignorant people and it is really amazing how our decisions or resolutions are misinterpreted or misrepresented, in order that there should be no room left for misunderstanding and that no doubt should be left in that mind of any intelligent and sensible people, our position with regards to our goal must be clarified. What is the goal of the All Burma Karen National Union [the main Karen political organization]? What is the ideology and what is its policy? The goal of the All Burma Karen National Union is this – we want the establishment of a completely independent State in the South Eastern Zone of Burma with full control finally of Defence, Foreign Affairs, Communications, Customs, currency and Exchange, etc, we do not want in any at the centre. We will never agree to that. If we once agree to that, the Karens will be absolutely wiped out of existence. We will never be tributaries of any power or any Government at the centre so far as the South Eastern Zone of our free national homeland is concerned.Karen state government Our Government will be the people’s Government. You may get it either by force or by agreement. But until you get it, the question of constitution making and the form and the system of Government do not arise. Let us first agree that there shall be two Burmas. Then the constitution making body will be elected by some system from the people, and it is the people who will choose their representatives to go to the constitution making body. The constitution and the Government shall be democratic.Minorities in the Karen State Safeguard for minorities must be provided for wherever there are minorities. No Government will ever succeed without creating a sense of security and confidence in the minorities. Mons and the Karen State Naturally the Karens always have for the Mons a soft corner in their heart. We have absolutely no designs on our Mon friends. The Mons will get from their traditional Sister - the Karen – inspiration and help for preservation of their race, culture, literature etc. Their zone would be an autonomous unit of the Karen State.Karenni principalities The Karenni combined principalities may or may not choose either to federate or confederate with the Karen State. Their first consideration should be whether our status is compatible with theirs.No vivisection Burma is composed of nationalities and surely today she is divided and partitioned by Nature… Burma is being held by the British power and that is the hand that holds and gives the impression of United Burma and United Government. [A] Burmese nation and Central Government do not exist in as much as the various nationalities in Burma are not homogeneous.There are no genuine arguments advanced against the Karen State scheme. The Karen National Union wants the two odd millions Karens in Burma to secure and settle in zones which they could justifiably claim as their homelands and develop their own culture and live in a manner suited to their genius. There is nothing unusual in the demand for partition. When two brothers born of the same parents find it difficult to get on with each other the only effective solution lies in partition.Economical aspect It is argued that a Karen State is not a practical proposition on grounds of economy having regard to the revenue yield of some districts in the eastern borderland. You cannot expect to get handsome revenue unless your taxed area, though rich in resources, is properly developed. Let us not build on sands but let us face facts and figures. Kindly take stock of the revenues of the South Eastern Zone of Burma where revenues are drawn from multifarious sources, e.g lands, rice, timber, salt, rubber, minerals, sea and land customs, fisheries, income-tax, excise, etc. further increase of revenues is depended on the extent of development of the resources and on the security and stability in that country. There is not much to bother about [the] economy so long as we are sensible to cut our coat according to our cloth.Acceptance of the principle The principle of partitioning Burma must be agreed upon at first, then would come the question as to what ways and means should be adopted to give effect to that decision. The question of details will then arise and with good-will. Understanding and statesmanship, we (all the indigenous races) shall, let us hope, settle among ourselves. Where there is a will, there is a way…
Wednesday, November 4, 2009
ကရင္လူမ်ိဳး၏ မူလဇာစ္ျမစ္ (၁) ကရင့္ေရးရာ, သမိုင္း, ေဆာင္းပါး

ကရင္လူမ်ိဳး၏ မူလဇာစ္ျမစ္ (၁)
သုေတသနစာတမ္း
ေစာေဖာ (ရန္ကုန္တကၠသိုလ္)
karen-womans-costumeနိဒါန္း
ကမၻာေပၚတြင္ လူမ်ိဳးတိုင္း၏ မူလဇာစ္ျမစ္တိုင္းသည္ ၀တၳဳဆန္ဆန္၊ စိတ္ကူးယဥ္ ဆန္ဆန္သာ ျဖစ္ၾကၿပီး မည္သူမွ် အတိအက် ေဖာ္ျပျခင္း မျပဳႏုိင္ၾကေပ။
ဥပမာအားျဖင့္ ဂ်ပန္လူမ်ိဳးတို႔သည္ မိမိတို႔ ဘုရင္ကို “ေနနတ္” မွ ဆင္းသက္လာသည္ဟု ယံုၾကည္ၾကၿပီး မိမိတို႔ လူမ်ိဳးကိုလည္း “ေနနတ္အႏြယ္” မ်ားဟု ယူဆ ၾကသည္။
ထိုနည္းတူ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ား၏ မူလဇာစ္ျမစ္ႏွင့္ ပတ္သက္ ၍ အမ်ိဳးမ်ိဳး ယူဆ ေျပာဆိုၾကေပသည္။ အခ်ိဳ႕က ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ တိဘက္ လူမ်ိဳး ျဖစ္သည္ဟု ဆိုၾကသည္။ အခ်ိဳ႕က ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ တ႐ုတ္ျပည္ အေနာက္ေျမာက္ပိုင္းမွ ဆင္းသက္လာၾက ေသာ လူမ်ိဳးတမ်ိဳး ျဖစ္သည္ဟု ဆို၏။ အခ်ိဳ႕ကလည္း ကရင္လူမ်ိဳးသည္ ယေန႔ ျမန္မာႏိုင္ငံဟု ေခၚေသာ ဤႏိုင္ငံ၏ မူလ တိုင္းရင္းသား (aborgine) ဟု ဆိုၾက၏။ (Judson of Burma, by professor B.R. Pearn, page 79)။ တဖန္ အခ်ိဳ႕ကလည္း ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ဆီးမိုက္ မ်ိဳးႏြယ္ႀကီးမွ ဟီဘ႐ူးေခၚ ေဟၿဗဲ အႏြယ္၀င္ ၁၂ မ်ိဳးထဲမွ ေပ်ာက္ဆံုးသြားေသာ ေလ၀ိ အႏြယ္ျဖစ္သည္ဟု အေထာက္အထားႏွင့္ အခိုင္အမာ ဆိုၾကသည္။ မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ား၏ မူလဗီဇႏွင့္ မူလဇာစ္ျမစ္ကို အရွိကို အရွိအတိုင္း ေဖာ္ထုတ္ရမည္မွာ သမိုင္းေပး တာ၀န္ တရပ္သာ ျဖစ္ေပသည္။
ကရင္ဟူေသာ အမည္
ကရင္ဟူေသာ အမည္ကို အမ်ိဳးမ်ိဳး ယူဆ ေျပာဆိုၾကသည္။ အမ်ားအားျဖင့္ သိရသည္မွာ အမည္တခုကို ေခၚတြင္ရာ၌ အေၾကာင္းတခုခုကို အစြဲျပဳ၍ ေခၚေလ့ရွိၾကသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။
ဥပမာအားျဖင့္ ဆူးမား (Sumer) လြင္ျပင္တြင္ အေျခခ် ေနထိုင္သည့္ လူမ်ိဳးမ်ားကို ဆူမားရီးယန္း ဟု ေခၚၾကသည္။ အကၠၿမိဳ႕ကို ထူေထာင္ၾကေသာ လူမ်ိဳးကို အကားဒီးယန္း ဟု ေခၚၾကသည္။ အေမရိကတိုက္တြင္ ေနထိုင္ၾကေသာ လူမ်ိဳးကို အေမရိကန္ ဟု ေခၚၾကသည္။
ထုိနည္းတူစြာ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္လည္း မိမိတို႔ႏွင့္ သက္ဆိုင္သည့္ ထူးျခားေသာ အေၾကာင္းအရာ တခုခုအေပၚ မူတည္၍ ေခၚတြင္သည္လားဟု ယူဆစရာ ရွိပါသည္။ ယခင္က ေရးသားခဲ့ေသာ ကရင္၏ မူလဇာစ္ျမစ္ ပထမပိုင္းတြင္ မြန္ဂိုလူမ်ိဳးမ်ား အေစာဆံုး အေျခခ် ေနထိုင္သည္ဟူ၍ သမိုင္းသုေတသီမ်ား သိရွိလာသည့္ မက္ဆိုပိုေတးမီးယား ေဒသမွ ပါရွန္ ပင္လယ္ေကြ႕ထဲသို႔ စီး၀င္ေသာ “ကရန္ျမစ္”ကို အစြဲျပဳေခၚျခင္း ျဖစ္ႏိုင္စရာ အေၾကာင္းရွိေၾကာင္း ထင္ျမင္ယူဆခ်က္ကို တင္ျပခဲ့ပါသည္။
ကမၻာ့သမိုင္းတြင္ ဟစ္ေဆာ့ ေခၚ လူမ်ိဳးတမ်ိဳးသည္ ၎တို႔ကိုယ္ကို ဟစ္ေဆာ့ဟု ေခၚၾကျခင္း မဟုတ္ဘဲ အီဂ်စ္လူမ်ိဳးမ်ားက ၎တို႔အား ေခၚေသာ အမည္ျဖစ္သည္။ အီဂ်စ္ဘာသာစကားျဖင့္ ဟစ္ေဆာ့၏ အဓိပၸါယ္မွာ ႏိုင္ငံျခားသား အုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ား ဟု အဓိပၸါယ္ ရသည္။ အီဂ်စ္လူမ်ိဳးမ်ားက ထိုသို႔ ေခၚရျခင္းမွာ ဟစ္ေဆာ့တို႔သည္ ၎တို႔ အီဂ်စ္ျပည္ကို ႏွစ္အတန္ၾကာ လာေရာက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ား ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ပင္တည္း။
ကာလကတၱား တကၠသိုလ္တြင္ ပညာသင္ၾကားခဲ့ေသာ သိကၡာေတာ္ရ ဆရာႀကီး မန္းဘရင္က ၎၏ ေလ့လာသိရွိမႈကို က်ေနာ့္အား ေျပာျပရာတြင္ ေရွးတ႐ုတ္မ်ားသည္ ကရင္လူမ်ိဳးကို “ခဲ့ရင္” ဟု ေခၚၾကသည္။ “ဧည့္သည္” မ်ားဟူ၍ အဓိပၸါယ္ ရသည္ဟု ဆိုသည္။ ထိုအဆိုသည္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ေပသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ အျခားေသာ အရပ္ေဒသ တခုခုမွ တ႐ုတ္ျပည္ အေနာက္ဘက္ နယ္စပ္သို႔ ေရာက္ရွိလာသျဖင့္ ဧည့္သည္မ်ား ျဖစ္ေနျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ဟစ္ေဆာ့ အမည္ ေပၚလာပံုႏွင့္လည္း ဆင္တူေနပါသည္။ မာကိုပိုလို၏ မွတ္တမ္းတြင္ ကရင္လူမ်ိဳးကို “ကရယင္” “ကရယင္နယ္” ဟု ေဖာ္ျပထားပါသည္။
မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ ကရင္၏ အမည္ စတင္၍ ေခၚတြင္လာပံုကို ခေရေစ့တြင္းက် တိတိက်က် မေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ေသာ္လည္း ကရင္ ဟူေသာ အမည္ကိုကား ကမၻာ့သမိုင္းတြင္ မွတ္တမ္းတင္ထားသည္ကို ေလ့လာ ေတြ႕ရွိရေပသည္။
တဖန္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ကရင္ကို စေကာကရင္၊ ပိုးကရင္၊ ျမန္မာကရင္၊ တလိုင္းကရင္၊ ေကာ္သူးေလ ဟူ၍ ေခၚေနပါသျဖင့္ အခ်ိဳ႕ မသိေသာသူမ်ား အေနျဖင့္ နားလည္ရန္ ခက္ခဲရေတာ့သည္။ ကရင္လူမ်ိဳးတြင္ ဖခင္အႏြယ္၊ မိခင္အႏြယ္ ဟူ၍ ႏွစ္ႏြယ္ရွိသည္။ ယင္းကဲ့သို႔ အႏြယ္မ်ား ကြဲရသည္ကိုမူ ေျပာရန္ ခက္ခဲပါသည္။ ဒ႑ာရီ အဆိုအရ ေရွးယခင္က ဖခင္ႏွင့္ မိခင္ ႏွစ္ဦး ရွိခဲ့ရာ အေၾကာင္း တစံုတရာေၾကာင့္ မသင့္ျမတ္ၾကရာမွ ဖခင္ႏွင့္ မိခင္ ကြဲသြားရာ ဖခင္ေနာက္ လိုက္သြားေသာ သားသမီးမ်ားသည္ ဖခင္အႏြယ္ ျဖစ္သြားၿပီး မိခင္ေနာက္ လိုက္သြားေသာ သားသမီးမ်ားသည္ မိခင္အႏြယ္ ျဖစ္သြားၾကသည္ဟု ေျပာဆိုေလ့ ရွိၾကပါသည္။ ယေန႔ ကရင္မ်ားသည္ ဖခင္အႏြယ္၀င္ ကရင္ျဖစ္ေစ၊ မိခင္အႏြယ္၀င္ ကရင္ျဖစ္ေစ ကရင္လူမ်ိဳး အခ်င္းခ်င္း ခ်စ္ခ်စ္ခင္ခင္ ရွိၾကပါသည္။ ပို၍ သိလာေလ ပို၍ပင္ ခ်စ္လာၾကသည္ဟု ယူဆရပါသည္။
ဖခင္အႏြယ္၀င္ ကရင္ကို စေ၀ွာ္ ဟု ေခၚသည္။ စာလံုး ၂ လံုးကို တလံုးတည္း အသံထြက္ ပံုစံျဖင့္ ပူး၍ ထြက္သည္။ မပီသူမ်ား၊ မေခၚတတ္သူမ်ားက စေကာ ဟု ေခၚၾကသည္။ ဒါကိုပင္ ပ်ဴႏုိင္ငံ သေရေခတၱရာ ပ်က္စဥ္က စေကာ တခ်ပ္ ေလတုိက္၍ လြင့္လာသည္ကို စေကာတပ္ႀကီး ခ်ီတက္လာၿပီဟု ယူဆကာ တိုင္းသူျပည္သားမ်ား လန္႔ေျပးရာမွ သေရေခတၱရာ ပ်က္စီးရသည္ဟု မွတ္သားရဘူးပါသည္။ ဤ စေကာတပ္ႀကီး ဟု သမိုင္းတြင္ ေဖာ္ျပမႈသည္ပင္ သေရေခတၱရာ ေခတ္ကတည္းက ဤေဒသမ်ားတြင္ စေကာကရင္ ရွိေနၿပီဟု သြယ္၀ိုက္၍ ေထာက္ခံၿပီးသား ျဖစ္ေနေပသည္။
မိခင္အႏြယ္၀င္ ကရင္မ်ားကို ပ၀ိုး ဟု ေခၚသည္။ စေ၀ၚ ကဲ့သို႔ပင္ စာလံုး ၂ လံုးကို တလံုးတည္း တြဲေခၚပါသည္။ မေခၚတတ္သူမ်ားက ပိုး ဟု ေခၚၾကသည္။ ျမန္မာကရင္ဟူေသာ အေခၚမွာ ျမန္မာမ်ားႏွင့္ ပိုမိုနီးကပ္စြာ ေနထိုင္ခဲ့သည့္ ကရင္မ်ားကို ေခၚျခင္းျဖစ္ၿပီး တလိုင္းကရင္ဆိုသည္မွာ တလိုင္းလူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ ပိုမိုနီးကပ္စြာ ေနထိုင္ေသာ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားကို ေခၚျခင္းျဖစ္သည္။
ေကာ္သူးေလ ဟူေသာ အေခၚမွာ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားက မိမိတို႔ ေနထိုင္ရာ ႏိုင္ငံကို အလြန္ခ်စ္ျမတ္ႏိုးစြာျဖင့္ ေခၚေသာ အမည္ျဖစ္သည္။ ေကာ္ ၏ အဓိပၸါယ္မွာ ႏိုင္ငံ၊ ေဒသ၊ အရပ္ ျဖစ္ၿပီး သူး မွာ အမဲ (မျဖဴစင္ျခင္း) ျဖစ္သည္။ ေလး မွာ မရွိ (ကင္းစင္ျခင္း) ဟု အဓိပၸါယ္ ရသည္။ သို႔ျဖစ္၍ ေကာ္သူးေလ ဆိုလိုရင္း အဓိပၸါယ္မွာ ျဖဴစင္သန္႔ရွင္းၿပီး အျပစ္ဆိုစရာ မရွိေသာ ကရင္အမ်ိဳးသား ႏိုင္ငံ ဟူ၍ ျဖစ္ပါသည္။ အခ်ိဳ႕ကလည္း ပန္းမ်ား ေ၀ဆာ ပြင့္ဖူးေသာ ႏိုင္ငံ (Flowering country) ဟု ေခၚၾကသည္။
အဓိကအားျဖင့္ ကရင္တြင္ မိခင္အႏြယ္ ပ၀ိုးကရင္ႏွင့္ ဖခင္အႏြယ္ စေ၀ွာ္ကရင္ ဟူ၍ရွိရာ အျခားေသာ ကရင္မ်ိဳးႏြယ္မ်ားသည္ မိခင္ ဖခင္ အႏြယ္ ႏွစ္ခုမွ ဆင္းသက္လာၾကျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ေလ့လာ မွတ္သားရေပသည္။ ဥပမာ ပအို၀့္ သည္ ပ၀ိုးကရင္ မိခင္ႏြယ္၀င္ ျဖစ္ၿပီး ကယား၊ ကယ္ခို၊ ကယ္ဘား၊ ယင္းျဖဴ၊ ယင္းနက္၊ ယင္းၾကား၊ ကရင္ျဖဴ၊ ကရင္နီ တို႔သည္ ဖခင္ႏြယ္၀င္ စေကာကရင္မ်ား ျဖစ္ၾကသည္။
(Grandfather Longlegs by Ian Morrison, page 16, the Red Karen (So called from their red tunis) the Korenbyus or striped Karens, and the Taungthus of the southern Shan States, The Padaung, … are a small Karen Tribe.)
တဖန္ အျခားေသာ ကရင္အမည္မ်ားလည္း ရွိပါေသးသည္။ ေျမာင္ (မ်ိဳ)၊ ေယာင္၊ လားဟူ (မူဆိုး)၊ အခါ (ေကာ္)၊ ႏွင့္ လီစူး (လီေရွာ) ဟူ၍လည္း ေခၚၾကေပေသးသည္။
(People of the Golden Triangle by Paul and Elaine Lewis, published in Great Britain by Thames and Hudson Ltd. 1984, page 7, column 1, Karen, Hmong, Mien (Yao)
Lahu, Akha, and Lisu (page 7, line 13, column 1)
Even so, the members of each tribe have an ethnic – consciosness which leads them to recognize one another as belonging to the same ethnic group.)
တဖန္ မြန္လူမ်ိဳးသည္လည္း မိခင္အႏြယ္၀င္ဟု နာမည္ေက်ာ္ သမိုင္းသုေတသီ သီအိုဒိုစတင္း က ေရးသား ေဖာ္ျပထားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။
(Pwo Karen by James W. Hamilton, published in 1976, by West Publishing Co. “Foreward” page VII, 34th line. The other major branch, the Pwo – Baker’s Peguan (i.e., Mon) Karen many of whom, as Buddhists, … )
ဤ ေဖာ္ျပမႈသည္ ကြၽႏု္ပ္အေနျဖင့္ မျငင္းလိုေပ။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ မြန္သည္ မိုဟူေသာ စေကာကရင္အေခၚ မိုးဟူေသာ ပိုးကရင္အေခၚႏွင့္ အလြန္တူၿပီး အဓိပၸါယ္မွာ အေမ မိခင္ ျဖစ္ပါသည္။ ၎ျပင္ မြန္လူမ်ိဳးသည္ စေကာကရင္၊ ပိုးကရင္တို႔ႏွင့္ အတူေနထိုင္ၾကသည္ကို သမိုင္းတေလွ်ာက္ ေတြ႕ရသည္။ တလိုင္း (Talaing) ဟူေသာ အမည္မွာ အိႏိၵယ ေတာင္ပိုင္း၊ ယခု မဒရပ္စ္နယ္ အေနာက္ရွိ ေရွးအေခၚ တလဂၤန နယ္မွ လာေသာ အိႏၵိယ ေတာင္ပိုင္းသားမ်ားကို ေခၚေသာ အမည္ ျဖစ္သည္။ မြန္လူမ်ိဳး အမည္ မဟုတ္ပါ။
ထို႔ျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ရွမ္းလူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံမွ ထိုင္းလူမ်ိဳးမ်ားက ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားကို ယန္း (Yang) ဟု ေခၚၾကသည္။ ယန္းလွ်ံ (ကရင္နီ)၊ ယန္းဖုတ္ (ကရင္ျဖဴ)၊ ယန္းလိုင္း (ကရင္ၾကား) စသျဖင့္ ၀တ္စားဆင္ယင္ေသာ အ၀တ္အစားမ်ားအေပၚ မူတည္ၿပီး အမည္အမ်ိဳးမ်ိဳး ေခၚတြင္ၾကပါသည္။ အမွန္အားျဖင့္ လူမ်ိဳးတမ်ိဳးကုိ ေလ့လာပါက ၎မ်ိဳးႏြယ္ႀကီး (Race) ႏွင့္ ၎မ်ိဳးႏြယ္ႀကီးမွ ေရေျမ ေတာေတာင္ လွ်ိဳေျမာင္မ်ား ခြဲျခားထားမႈေၾကာင့္ ေပၚေပါက္လာေသာ မ်ိဳးႏြယ္ခြဲ (Clans) မ်ားကို ခြဲျခား ေလ့လာပါက ပို၍ ေပၚလြင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။
ကရင္မ်ိဳးႏြယ္ အေၾကာင္းကို အသား၀ါအႏြယ္ မြန္ဂိုလြိဳက္ (Mongoloid) အေၾကာင္းႏွင့္ ဆက္စပ္၍ ေအာက္ပါအတိုင္း ေလ့လာႏိုင္ေပသည္။
ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္။
ကရင္အမ်ိဳးသားႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္ က်င္းပေရး ဗဟိုေကာ္မတီ (မဟာရန္ကုန္) ၏ နံရံကပ္စာေစာင္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ သုေတသန စာတမ္းတခုကို ျပန္လည္ ေဖာ္ျပျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
ေစာေက်ာ္ခေရာ့စ္ ဘေလာ့မွ ကူးယူတင္ထားသည္။
Tuesday, November 3, 2009
ကရင့္ရုိးရာဓေလ့ပြဲေတာ္မ်ား
ကရင္္ရုိးရာေကာက္သစ္စားပြဲႏွင့္ ဖီ့ွဗူးေယာ္(ဖီ့ဗူးယ၀္) ပူေဇာ္ပြဲ အေၾကာင္းသိေကာင္းစရာ
ကရင္အမ်ဳိးသားတုိင္း က်ယ္က်ယ္ျပန့္ျပန့္သိရွိနိဳင္ရန္ ရည္ရြယ္လ်က္လက္လွမ္းမွီရာ တတ္နိဳင္သမွ်ရွာေဖြ စုေဆာင္းတင္ျပအပ္ပါသည္။
ကရင့္ရုိးရာဓေလ့ပြဲေတာ္မ်ား
ကရင္လူမ်ိဳးတုိ ့၏ ေရွးဘုိးဘြားဘီဘင္မ်ားသည္ ၀ိညာဥ္ကုိယုံၾကည္ၾကသည္။ ၀ိညာဥ္လိပ္ျပာသည္ လူ၏ခႏၶာကုိယ္တြင္ပူးကပ္မွီတြယ္ေနၿပီးလိပ္ျပာၽႏွင့္အတူရွိေသာသူ
သည္ က်န္းမာသည္၊ သန္စြမ္းသည္၊ စိတ္ဓါတ္ၾကံခုိင္မႉရွိသည္ဟု ယုံၾကည္ၾက၏။
ထုိ႔အတူသစ္ပင္သီးႏွံတုိ႔တြင္လည္း၎တ႔ုိကုိကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေသာ၀ိညာဥ္ရွိသည္ဟု ယုံၾကည္ၾကသည္။ တနည္းအားျဖင့္ အပင္တုိ ့ကုိေစာင့္ေရွာက္ေသာ နတ္ဟုဆုိနိဳင္ေသာ ရုကၡစုိးနတ္ေကာင္းနတ္ျမတ္တုိ ့ရွိသည္ဟု ယုံၾကည္ၾက သည္။
ထုိနည္းအတူ ေတာင္ယာတြင္ ေတာင္ယာကုိ ေစာင့္ေရွာက္ေသာနတ္၊ လယ္ေျမကုိ ေစာင့္ေရွာက္ေသာနတ္မ်ားအျပင္ လူေနအိမ္တြင္ အိမ္ကုိေစာင့္ေရွာက္ေသာနတ္ဟူ၍ ရွိသည္ကုိ ယုံၾကည္ၾကသည္။ ထုိယုံၾကည္မႉမ်ားေၾကာင့္ကရင္လူမ်ိဳးတုိ ့တြင္ လယ္ယာလုပ္
ငန္းႏွင့္ပတ္သက္ေသာပြဲေတာ္၊ ရုိးရာဓေလ့ပြဲေတာ္ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိၾကသည္။ ၎ရုိးရာဓေလ့ပြဲေတာ္မ်ားမွာ-----
(၁) ေတာင္ယာနတ္စားခ်ိန္ပြဲေတာ္၊
(၂) ေတာ္ယာခုတ္ခ်ိန္ပြဲေတာ္၊
(၃) ေတာ္ယာစူးထုိးခ်ိန္ပြဲေတာ္၊
(၄) ေတာင္ယာစပါးရိတ္သိမ္းခ်ိန္ပြဲေတာ္၊
(၅) ေရေျမာင္းတာတမံပူေဇာ္ပြဲေတာ္၊
(၆) ပ်ိဳးပင္လိပ္ျပာေခၚပြဲေတာ္၊
(၇) စပါးပုံလိပ္ျပာေခၚပြဲေတာ္၊
(၈) ရုိးရာေကာက္သစ္စားပြဲေတာ္ႏွင့္ဖီ့ဗူးေယာ္ပူေဇာ္ပြဲေတာ္၊
(၉) အိမ္သစ္တက္မဂၤလာပြဲေတာ္၊
(၁၀) ထိမ္းျမားမဂၤလာလက္ထပ္ပြဲေတာ္၊
(၁၁) ရြာလုံးကၽြတ္လိပ္ျပာေခၚပြဲေတာ္ (ေခၚ)၀ါေခါင္လခ်ည္ျဖဴပြဲ မဂၤလာပြဲေတာ္၊
(၁၂) အရုိးေကာက္ပြဲေတာ္၊
(၁၃) ႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္ စသည္ျဖင့္ ပြဲေတာ္အမ်ဳိးမ်ိဳးရွိၾကသည္။ သူ ့အခ်ိန္အခါႏွင့္သူ သူ ့ေနရာ၊ႏွင့္သူ ပုံစံအမ်ိဳးမ်ိဳးက်င္းပၾကသည္။
ဖီ့ဗူးေယာ္အား ရုိးရာပြဲေဇာ္ပြဲတစ္ရပ္အျဖစ္ လက္ခံက်င္းပျခင္း
ကရင္လူမ်ိဳးတုိ ့သည္ စပါးကုိေစာင့္ေရွာက္ေသာ စပါးလိပ္ျပာ (သုိ ့) စပါးေစာင့္နတ္ (ဖီ့ဗူးေယာ္) ရွိသည္ဟုယုံၾကည္ၾကသည္။ ဖီ့ဗူးေယာ္ကုိ ပူေဇာ္ျခင္းအားျဖင့္စပါးသည္ ပ်က္စီးေလလြင့္မႈနည္းပါးၿပီး ပုိမုိ၍အထြက္တုိး၏။ ရွိၿပီးသားစပါးတုိ ့သည္လည္း စားသုံးမႈအစဥ္လုံေလာက္ၿပီး မသိမသာတုိးပြားၿမဲျဖစ္သည္ဟုယုံၾကည္ၾက၏။
ထုိယုံၾကည္ခ်က္အရ ဖီ့ဗူးေယာ္ကုိ ရုိေသသမႈျပဳေသာအားျဖင့္ ရိုးရာပူေဇာ္ပြဲတစ္ရပ္အျဖစ္ လက္ခံက်င္းပၾကသည္။ ၾကဳိတင္ျပင္ဆင္မႈလုပ္ငန္းမ်ားအဆင့္ဆင့္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း
ကရင္လူမ်ိဳးတုိ ့သည္ လယ္ယာေျမထြန္ယက္ၿပီး၍ စုိက္ပ်ိဳးရန္သင့္ျမတ္ေသာ ရက္ျမတ္သုိ ့ေရာက္လာလွ်င္ ဦးစြာလယ္ေျမကြက္၏ေဒါင့္စြန္းတုိ၌စပါးပင္(၇)ပင္(သုိ့)မ်ိဳးေကာက္ခ်က္
(၇)ခ်က္ကုိ စုိက္ထားရသည္။၎စုိက္ထားေသာ စပါးပင္မ်ားကုိ ကၽြဲႏြားတိရိႏၦန္မ်ားမဖ်က္
ဆီးႏုိင္ေအာင္ေကာင္းစြာကာရန္ထားႀကသည္။
၎ဖီ့ဗူးေယာ္စပါးစိုက္ျပီးမွသာက်န္လယ္ေျမကြက္ကိုဆက္လက္စိုက္ပ်ဳိးႀကသည္၊၊အကယ္ ၍ရက္ေကာင္းျမတ္ေန့တြင္စပါးစိုက္ပ်ဳိးရန္အေျခအေနမေပးပါကစတိသေဘာျဖင့္ဖီ့ဗူးေယာ္စပါးကိုစိုက္ပ်ဳိးထားႀကသည္။ေနာင္အဆင္ေျပးေသာအခ်ိန္မွသာက်န္ေသာလယ္ကြက္ကိုစိုက္ပ်ဳိးႀကသည္။၎ျပဳလုပ္ခ်က္ကိုကရင္လူမ်ဳိးတို႔ကေလာင္းဆိုက္ခြတ္(လင္ဆိက္ေခါဟ္)ဟုေခၚဆိုႀကသည္။အခ်ိန္တန္၍စပါးရင့္မွည့္ခ်ိန္ေရာက္ေသာအခါတြင္လည္းစပါးကြက္မ်ားကိုဦးစြာရိတ္ျပီးစပါးစည္းမ်ားက္ိုတလင္းတြင္စုပံုထားႀကသည္။
စပါးစည္မ်ားတလင္းသို႔အားလံုးစံုပံုျပီးမွသာဖီ့ဗူးေယာ္စပါးကိုျပန္ရိတ္ရသည္။ဖီဗူးေယာ္စပါးကိုရိပ္သိမ္းျပီးေသာအခါစုစည္းျပီး၀ါးကိုင္း၏ထိပ္ဖ်ားတြင္ခ်ည္ေႏွာက္ကာတြဲလြဲခ်ထားရသည္။(၀ါးကိုင္းကိုထိပ္ဖ်ားအရြက္အခက္မ်ားခ်န္းလွပ္ျပီး၊အရင္ပ္ိုင္းအရြက္အခက္မ်ားခ်န္းလွပ္ျပီးအရင္ပိုင္းအရြက္အခက္မ်ားကိုသပ္ခ်ပ္ရသည္)၎အျပင့္ယက္ထားေသာ ရုိး ရာေကာက္ သစ္စားပြဲ က်င္းပျခင္း ကရင္လူမ်ဳိးတုိ႔သည္ မိရုိဖလာ ေတာင္ယာ လုပ္ငန္း မ်ားျဖင့္ ၊ေရွးဦးမ ဆြကပင္လုပ္ကုိင္ၿပီးအသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္း ျပဳခဲ့ၾကသည္။ ေတာင္ယာ လုပ္ငန္းမ်ားမွေပၚထြက္လာသည့္သီးဦးသီးဖ်ားမ်ားျဖင့္ရုိးရာေကာက္သစ္စားပြဲကုိက်င္းပ
ေလ့ရွိၾကသည္။
သုိ႔ေသာ္ကရင္လူမ်ိဳးကုိျမန္မာနုိင္ငံသုိေရၾကည္ရာျမက္။နဳရာေရာက္လာၾကသည့္အခါ ေရေျမေဒသျခားနားစြာေနထုိင္မႈေခတ္အဆက္ဆက္ျဖတ္သန္းလာခဲ့ရေသာခရီးၾကမ္းတုိ႔
ေၾကာင့္ ပတ္၀န္းက်င္နီးစပ္မႈႏွင့္ ဘာသာယုံၾကည္မႈကုိႏြယ္၍ ေကာက္သစ္စားပြဲ က်င္းပ သည့္ေန ့ရက္မ်ား ကြဲျပားလာခဲ့ၾကသည္။ေဒသအလိုက္ ေကာက္သစ္ စားပြဲေတာ္ က်င္းပ ျပဳလုပ္ေလ့ရွိေသာ ေန ့ရက္မ်ားမွာ ေအာက္ပါအတုိင္းျဖစ္သည္။
(၁) မိရုိးဖလာကုိ ကုိးကြယ္ေသာ ေတာင္ေပၚေဒသေန ကရင္တုိ ့သည္ တစ္ႏွစ္တာ ေတာင္ယာလုပ္ငန္းၿပီးစီး၍ အရုိးေကာက္ပြဲမ်ား ျပဳလုပ္ၿပီးမွသာ က်င္းပေလ့ရွိျခင္း။
(၂) ကရင္ျပည္နယ္ ဖါးအံႏွစ္ျခားေဒသရွိ လဲကယ္ဘာသာ၀င္ ကရင္တုိ ့သည္ နယုန္လအတြင္း ပထမအပတ္ စေနေန ့(မူထုန္း)တြင္ က်င္းပေလ့ရွိျခင္း။
(၃) ကရင္ျပည္နယ္ ဖါးအံဒုံရင္းေဒသရွိ လဲကယ္ဘာသာ၀င္ကရင္တုိ ့သည္ တန္ေဆာင္မုန္းလ ပထမအပတ္ စေနေန ့(မူထုတ္)တြင္ က်င္းပေလ့ရွိျခင္း။
(၄) ေျမျပန္ ့ေဒသေန ကရင္အခ်ိဳ ့ႏွင့္ ထုိင္း(ယုိးဒယား)ရွိ ကရင္အခ်ိဳ ့တုိ ့က ျပာသုိလဆန္း တစ္ရက္ေန ့တြင္ က်င္းပေလ့ရွိျခင္း။
(၅) ကရင္ျပည္နယ္ တလာကူရေသ့ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ အခ်ိဳ ့က တေပါင္းလျပည့္ေက်ာ္ တစ္ရက္ေန ့တြင္ က်င္းပေလ့ရွိျခင္း။ စသည္ျဖင့္ ဘာသာယုံၾကည္မႈအရ ကြဲျပားေလ့ ရွိၾကသည္။
သုိ ့ေသာ္ ရုိးရာေကာက္သစ္စားပြဲေတာ္ႏွင့္အတူ ဖီ့ဗူးေယာ္ပူေဇာ္ပြဲကုိ ယွဥ္တြဲ လ်က္က်င္းပေလ့ရွိၾကသည္။ လုပ္ငန္းလုပ္ဟန္ အနည္းငယ္ကြဲျပားမႈရွိေသာ္လည္း ရည္ ရည္ခ်က္ကား အတူတူပင္ျဖစ္သည္။ ကရင္လူမ်ိဳးတုိ ့သည္ ရုိးရာေကာက္သစ္စားပြဲေတာ္
၌ ေနာဟ္ပြဲ(ေခၚ) နပန္းပြဲ လက္ေ၀ွ ့ပြဲ ၊ ၾသပြဲမ်ားျဖင့္ အင္အားျပ၊ သတၱိျပ၊ က်န္းမာသန္ စြမ္းမႈကုိ ျပေသာယွဥ္ၿပိဳင္ပြဲမ်ား က်င္းပၾကုသည္။
ရုိးရာေကာက္သစ္စားပြဲ (အင္းလင္ဗူးသင့္ေခါဟ္) ႏွင့္အတူ ဖီ့ဗူးေယာ္အား ပူေဇာ္ပြဲကုိ ေပ်ာ္ရြင္စြာ ဆင္ယင္က်င္းပၿပီးေနာက္ တလင္းရွိစပါးမ်ားကုိ စပါးက်ီသုိ ့ ထည့္သြင္းရေလသည္။ ေက်းရြာအလုိ္က္အမ်ားႏွင့္ သက္ဆုိင္သည့္ စပါးက်ီ (သုိ ့) ရြာပုိင္းစပါးက်ီကုိ သင့္ေလ်ာ္သည့္ေနရာတြင္ သတ္မွတ္ေဆာက္လုပ္ထားၾကသည္။
စပါးက်ီတြင္းသုိ ့ စပါးအားလုံးထည့္သြင္း ၿပီးမွသာလွ်င္ ဖီ့ဗူးေယာ္စပါး၊ ၎၏ မ်ိဳးေစ့ဥ (အု္ခုီ ့) ျဖစ္ေသာ ေျမစာလုံးခဲတစ္လုံးႏွင့္ ၎အား ပူေဇာ္ပသထားေသာ ပုလုိင္းငယ္တုိ ့ကုိ စပါးက်ီ၏အေပၚေထာင့္ တစ္ေနရာတြင္ တင္ထားၿပီး တစ္ႏွစ္ပတ္လုံး ဖီ့ဗူးေယာ္ကုိယ္စား စပါးက်ီကုိ ေစာင့္ေရွာက္ေစလသည္။
အခ်ိဳ႔မွာ ဖီ့ဗူးေယာ္တုိင္ထိိတ္တြင္ဖီ့ဗူးေယာ္ကုိယ္စားသိန္းငွက္ိရုပ္ျပဳလုပ္ခ်ိတ္ဆြဲထားၾက
သည္။ သိန္းငွက္ရုပ္ရွိုျခင္းျဖင့္ ၾကြက္၊ ငွက္ ၊ ၾကက္မ်ား စပါးကုိလာေရာက္ဖ်က္ဆီးမႈကုိ ကာကြယ္သည္။ သိန္းငွက္ကၾကြက္၊ ငွက္ ၊ၾကက္မ်ားကို ထုိးသုတ္ခ်ီယူ စားေသာက္ျခင္း အားျဖင့္ စပါးကုိဖ်က္ဆီးသည့္အႏၱရာယ္မ်ားကုိ ကာကြယ္ရန္ ရည္ရြယ္၍ သိန္းငွက္ရုပ္ကုိ ခ်ိတ္ဆြဲၾကျခင္းျဖစ္သည္။
ယေန ့ ဖီ့ဗူးေယာ္ ပူေဇာ္ပြဲ က်င္းပသည့္အခါ ဖီ့ဗူးေယာ္အား ျပန္လည္ပုိ ိ့ေဆာင္ ေသာအားျဖင့္ လူစုလူေ၀းမ်ား တန္းစီၿပီး အုိးစည္၊ ဖါးစည္မ်ားျဖင့္ တေပ်ာ္တပါးပုိ ့ေဆာင္
ၾ ကၿပီး ေပ်ာ္ပြဲရၷင္ပြဲတစ္ရပ္အျဖစ္ က်င္းပၾကသည္ကုိ ေတြ ့ရေပသည္။ဖီ့ဗူးေယာ္ပူေဇာ္ပြဲ က်င္းပျခင္းအခမ္းအနားအစီအစဥ္ဖီ့ဗူးေယာ္ပူေဇာ္ပြဲကုိ ႏွစ္သစ္ကူးေန ့နံက္ပုိင္းတြင္ ျပဳလုပ္ေလ့ရွိၾကသည္။ နံနက္ေနအာရုံတက္ခ်ိန္တြင္ ကရင္အမ်ိဳးသားအလံေတာ္အား လြင့္ထူျခင္း၊ ႏွစ္သစ္ကူးေန ့ အထိမ္းအမွတ္ေဟာေျပာပြဲမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္းမ်ား ၿပီးေနာက္ ဖီ့ဗူးေယာ္ပူေဇာ္ပြဲကုိ တစ္ဆက္တည္းက်င္ပၾကသည္။ ဖီ့ဗူးေယာ္ပူေဇာ္ပြဲျပဳလုပ္သည့္ အခမ္းအနားအစီအစဥ္မွာ ေအာက္ပါအတုိင္းျဖစ္သည္။
ပြဲေတာ္အႀကီးအမွဴး (၁)ဦးႏွင့္အရန္(၂)ဦးတုိ ့က၊ ရာဇမတ္၀င္းအတြင္းသုိ ့ စတင္ေနရာ ယူျခင္း။
ေန ့(၇)ေန ့စုံေသာ အဖုိး (၇)ဦးႏွင့္ အဖြား (၇)ဦးတုိ ့က ေျမငယ္မ်ားျခံရန္လ်က္ ေနရာယူျခင္း။
ပြဲေတာ္အႀကီးအမွဴးမွစပါးလိပ္ျပာမ်ားအသီးသီးျပန္လည္၀င္ေရာက္လာေစရန္ႏွင့္ ဖီ့ဗူးေယာ္အား မွာတမ္းေခြ်ေသာအားျဖင့္ ရြတ္ဖတ္ပူေဇာ္ျခင္း။
ပြဲေတာ္အႀကီးအမွဴးက ဦးေဆာင္လ်က္ အဖုိးအဖြားႏွင့္ ေျမးငယ္မ်ားအားလုံး ရာဇမတ္၀င္္းအတြင္းမွ ျပန္လည္ထြက္ခြါျခင္း။
အထက္ပါအခမ္းအနားအစီအစဥ္ျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ေဆာင္ရြက္သည့္ လုပ္နည္းလုပ္ဟန္မ်ားမွာ ေအာက္ပါအတုိင္းျဖစ္သည္။
ပြဲေတာ္အႀကီးအမွဴးမ်ားေနရာယူအၿပီးတြြြင္ ေန ့(၇)ေန ့စုံေသာ အဖုိး(၇)ဦးႏွင့္အဖြား(၇)ဦးတုိ ့သည္ ေျမးငယ္မ်ားက ျခံရံလုိက္ပါလ်က္ ရာဇမတ္၀င္္း အတြင္းသုိ ့ ဆက္လက္ေနရာယူၾကသည္။
ရာဇမတ္၀င္းအတြင္းရွိ စပါးပုံအား လက္ယာရစ္ျဖင့္(၃)ပတ္တိတိလွည့္ပတ္ပူေဇာ္ၿပီးေနာက္ စပါးပုံ၏ လက္ယာဘက္တြင္ အဖုိး(၇)ဦးကလည္းေကာင္း၊ လက္၀ဲဘက္တြင္ အဖြား(၇)ဦးကလည္းေကာင္း ၊ ေန ့နာမ္အလုိက္အသီးသီးေနရာယူၾကသည္။ ေျမးငယ္မ်ားက အဖုိးအဖြား၏ ေနာက္၌ ေနရာယူၾကသည္။ထုိသုိ ့ေနရာယူၿပီးခ်ိန္တြင္ ပြဲေတာ္အႀကီးအမွဴးသည္ စပါးလိပ္ျပာမ်ားအသီးသီး ျပန္လည္၀င္ေရာက္လာေစရန္ႏွင့္ ဖီ့ဗူးေယာ္အား မွာတမ္းေခြ်ေသာအားျဖင့္ ကရင္ဘာသာျဖင့္ စတင္၍ ရြတ္ပါသည္။
ပြဲေတာ္အႀကီးအမွဴးရြတ္ဖတ္ပူေဇာ္ျခင္း ၿပီးဆုံးသည့္အခါတြင္ အဖုိးအဖြားမ်ားက စပါးပုံအား အေမႊးနံသာရည္မ်ား ပက္ျဖန္းၾကၿပီး ေျမးငယ္မ်ားက ေပါက္ေပါက္ဆုပ္မ်ား ႀကဲပက္ၾက သည္။ ၿပီးေနာက္ ပြဲေတာ္အႀကီးအမွဴးက ေရွ့ဦးမွ ဦးေဆာင္ၿပီး အဖုိးအဖြားႏွင့္ ေျမးငယ္ မ်ားတုိ ့ေနာက္မွ ျခံရံလုိက္ပါလ်က္ ရာဇမတ္၀င္းအတြင္းမွ အသီးသီးျပန္ လည္ထြက္ခြါၾက သည္။ပြဲေတာ္၌ဧည့္ခံေကြ်းေမြးရန္ အသင့္ျပဳလုပ္ထားေသာ ရုိးရာစားဖြယ္ေသာက္ဖြယ္မ်ား ေခါင္ရည္မ်ားကုိ ပြဲေတာ္လာပရိတ္သတ္မ်ားအား တည္ခင္းဧည့္ခံေကြ်းေမြးၾကသည္။ ကရင္ယဥ္ေက်းမႈ လူငယ္ေမာင္မယ္မ်ားကလည္း ပရိတ္မ်ားအား ရုိးရာေတးသီခ်င္းမ်ားျဖင့္ ေဖ်ာ္ေျဖေပးၾကသည္။
နိဂုံး
ဖီ့ဗူးေယာ္ပူေဇာ္ပြဲကုိ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားေနထုိင္ရာ ေက်းလက္ေဒသမ်ားတြင္ ႏွစ္သစ္ကူးေန ့အခမ္းအနားႏွင့္အတူ ယခင္က ယွဥ္တြဲျပဳလုပ္ခဲ့ၾကေသာ္လည္း ေနာက္ပုိင္းတြင္ ေမွးမွိန္ လာကာ ေပ်ာက္ကြယ္လုနီးပါး ျဖစ္ေနေပသည္။ ကရင္ျပည္နယ္ ကရင္စာေပႏွင့္ ယဥ္ ေက်းမႈ တုိးတက္ျဖန္ ့ပြားေရးအသင္းသည္ ေပ်ာက္ကြယ္လုနီးပါးျဖစ္ေသာ ဖီ့ဗူးေယာ္ ပူေဇာ္ပြဲရုိးရာဓေလ့ကုိေဖၚထုတ္ထိမ္းသိမ္းျမွင့္တင္ေသာအားျဖင့္ ဖါးအံၿမိဳ ့ေပၚတြင္က်င္းပ ေသာ ကရင္အမ်ိဳးသားႏွစ္သစ္ကူးေန ့ပြဲေတာ္မ်ားတြင္ သရုပ္ျပပြဲအျဖစ္ က်င္းပျပသနိဳင္ ခဲ့သည္။အဆုိပါ သရုပ္ျပပြဲမွ ရုိက္ကူးထားေသာ မွတ္တမ္းဓါတ္ပုံမ်ားကုိ ရန္ကုန္ၿမိဳ ့ တပ္မေတာ္စစ္သမုိင္းျပတုိက္တြင္ အမ်ားျပည္သူေလ့လာနိဳင္ရန္ ခ်ိတ္ဆြဲျပသထားသည္။
ကရင္အမ်ိိဳးသားတုိင္း မိမိတုိ ့၏ ရုိးရာယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္မ်ားကုိ အျမတ္တနိဳးေဖၚ ထုတ္ထိမ္းသိမ္း ျမွင့္တင္နိဳင္ၾကပါေစ ဟူ၍ ဆႏၵျပဳအပ္ပါသည္။
Friday, October 30, 2009
ဖူ႔တာမိက္အု္ဟွာင္ၟဆံင့္ပုဒ္လကၤာ(အု္ဏါင္း ဏီ့)
၅၂။ ကာလာလု္အုိ၀္ ဍးအ္ုခါ့၊ ဖႜဳံလု္ေသွ္ယာ့ ကဲသင့္ဃာ့၊
စာလု္အွ္ လ၀္ဏဲဖုိင္္သာ၊ ေမံလု္ဖင္ က်ာ္သာသႝာ့။
၅၃။ ဂကူးဍး ဆုိဒ္္ဖႜဳံပု္အီ၊ ဖူ႕က်ာ္မု္လ၀္ စွ္ေအၟထီ့၊
လိ္က္လု္ေသွ္ ဟု္ကဲဂၞီ႔၊ လု္ၾကဳဂ္ သာသႝာအီ။
၅၄။ ပု္ဖႜဳံဆုိဒ္အီ လု္မာလိက္၊ ေခါ၀္ၟ၀ယ္ေလံသာ ဏွ္ဖူ႔က်ာ္၊
လိက္လု္ေသွ္ ဟု္ေမံသးခၚ၊ ႓းလင္ဆင့္ ဟု္္ဆင္းလင္႓ၚ။
၅၅။ လု္ဏင္ဏွ္အုိ၀္ ကဲအြာ၊ ဖုူ႔က်ာ္ဍးေစာ၀္ ေခါ၀္ၟ၀ယ္သာ၊
၀ိႏြာဲလု္နုိင္ ကဲအြာ၊ မု္ဆင္းလင္႓ၚ သာသႝာ့။
၅၆။ သာသႝာ့ယုက္အီ မြာဲ၀ိႏြာဲ၊ ေသွ္ယုဂ္ဏွ္ ေဒကးဟွယ္၊
လု္မာေလာဟ္ လု္ေသွ္ယာ့၀ယ္၊ ေဒယ၀့္ အု္လင္ၟအွ္လာဲ။
၅၇။ ထင္းသိမ့္(ပူ)ေအၟဟွံင္ ကဲသင့္ဃာ့၊ လု္လံင္အင္းဃွဴ႕ ေအးအြာ၊
ပရိယတိေအၟလု္မာ၊ လု္ကႜဳ္ခႜင့္ က်ာ္သာသႝာ့။
၅၈။ ဖူ႔က်ာ္ဏွ္ မာလုက္မာလင္၊ ကဲအု္ေခါဟ္ ဟု္အင္းၿခာင္ၟဌာန္႔၊
နာဲဖႜဳံလု္ခါင့္ ခုိ၀္းလု္၀င့္၊ သာသႝာ့ မာလာေအၟဖင္။
၅၉။ ဂီၞ႔ဂကူ ကဲသင့္ဃာ့၊ မြာဲေ၀့ အွ္ခုိ၀္ သာသႝာ့၊
ပရိယတ္ သင့္ေအၟလု္မာ၊ ခုိ၀္လု္ခါင့္ က်ာ္သာသႝာ့။
၆၀။ ကာလာေကခါင့္ ခုိ၀္အုိ၀္ဏယ့္၊ ဖူ႔က်ာ္ယ္ုေ၀့ ဍးစုိ၀္၀ယ္၊
လိက္လု္ေသွ္ ဟု္ေအၟကို၀္ၟကြယ့္၊ သင့္တုသင့္ယံင့္ မု္႓းတယ္။
၆၁။ ဖုူ႔က်ာ္မု္မာလုက္မာလင္၊ လိက္လု္ေသွ္ ဟု္ကုိ၀္းကြယ့္သင့္၊
ကုံးဗႝိက္သာလု္ကႜဳ္ခႜင္၊ အၿမတ္ယွာ ဟုံ႔ၿပံင္(ပႜ၀္) အင္း႓ႜင္။
၆၂။ ဖူ႔က်ာ္ယု္ေ၀့ ႓းစုဂ္ဖ၀္ၟ၊ ပု္ဖႜဳံဆုိဒ္ ယု္႓းကု္တ၀္၊
ကဲမႝီၟ ဆံင့္မံင္း၀ယ္ဟွ္၊ စာလု္ေဟွ၀္ ဟု္မု္ဟုံ႔ပႜ၀္။
၆၃။ ဖုူ႔က်ာ္ယ္ုေ၀့ ႓းစုဂ္ဟွံင္၊ ႓ုံးလု္အွ္ ပု္ကဲဖႜဳံခံင္၊
ပဟုိတ္လု္မာေလာဟ္မာဍံင္၊ ေ႓့ခႜၜသုိ၀္ သာင့္ဏွ္ထာင္မ်ံင္။
၆၄။ ကဲဖႜဳံဆုိဒ္ ပု္႓ုံးလု္္ဆိင့္၊ ဖူ႔က်ာ္႓းစုဂ္ လုက္ကႜိင္ဏိင္၊
သာင့္ထာင္ထင္းမ်ံင္ မြာဲလု္မိင္၊ စာတု္လုိင္ လု္ေဖွ္ထင္းသိမ့္။
၆၅။ ကာလာ႓ုိ၀္ ဍးအီလု္ဖုိင့္၊ ကဲဖႜဳံဆုိဒ္ ပု္႓ုံးလု္ယုိင္၊
ဃႊာလင္မာၟ ဟု္အင္းနုိင့္ဆုိင္၊ ဟွယ့္ထုင္းထင္းသာ့ လု္ကဲလုိင္။
၆၆။ ေအးဖႜဳံမ်ဳိ၀္း ယု္ေဖါဟ္လီသီး၊ ဖုူ႔က်ာ္မု္လ၀္ စွ္ေအၟထီ့၊
မ်ဳိ၀္းလင္ဖုိဟ္ ဟု္အင္းနုိင့္လီ၊ ဓမၼတာ သတ္ေဖါဟ္ေလာကီ။
၆၇။ ပုထုဇန္သတ္ေဖါဟ္အီဟွး၊ ေအၟလင္ဆင့္လံင္ဆင္းေလာဟ္သာ၊
က်း ေအၟထင္းထ၀့္ လ္ုဟွာဟွာ၊ လု္အွ္လုိင္ဍံင္သုင္းဍံင္သာ။
၆၈။ ပုထုဇန္သတ္ဍးအီဟွ္၊ အးတယ္မြာဲေ႓့ဏွ္သုိ၀္လွ္၊
႓ုံးေအၟေဍာဟ္အု္က်းထင္းထ၀့္၊ အင္းနုိင့္လီ လု္လးလု္ခ၀့္။
၆၉။ ပုထုဇန္သတ္ေဖါဟ္အီဟွးး၊ ႓ုံးေအၟထင္းထ၀့္ လု္ဏင္းသာ၊
ဓ၀္ၟမာန ပႜဳဂ္ထင္းအု္သာ၊ အွ္ယွာလ၀့္ ဍံင္သုင္းဍံင္သာ။
၇၀။ ပုထုဇန္သတ္ေဖါဟ္ ထုံၟစင့္္၊ ႓ုံးေအၟထင္းထ၀့္ ဓ၀္ၟသာဏင္း၊
လင္လု္လးယုဂ္ဏွ္ဆင္းလင္၊ ဓမၼတာ သတ္ေဖါဟ္ထုံၟစင့္။
၇၁။ ေအးယု္မ်ဳိ၀္ၟ ဖႜဳံေဖါဟ္သီးေဟွး၊ ဖုူ႔လ၀္စွ္ ဆံင့္မံင္းသုဦသုဦ၊
႓ုံးယုိ၀္ေအၟေပ၀့္ဏွ္လု္ေၿပ၊ ႓ုံးေဍာဟ္ထ၀့္မာေအးလင္ေဆ၀္။
၇၂။ ဟု္ဖႜဳံမ်ိဳ၀္ၟ ဖူ႔ဏွ္႓းလ၀္၊ စွ္ဆံင့္မံင္း သာကုိ၀္ဟွာဟွ္၊
႓ုံးအီေအၟေပ၀့္ လု္ထင္းထ၀့္၊ ခၝါင္ၟသံင္သာ့ လု္ထင္းဖ၀့္။
၇၃။ ယု္ဖႜဳံမ်ဳိ၀္ၟ ဖူ႔႓းဆ၀့္ပ၀္၊ စွ္္္ဆံင့္မံင္း ဖူ႔ဏွ္ဆု္လ၀္၊
တုိင္ဂလာန္က်ာ္အွ္ေ႓့ဏွ္၊ ဟုိတ္မြာဲ႓ုိ၀္ ဖူ႔ဏွ္႓းလ၀္။
၇၄။ အပၸဒိႏၵံံ ဗဟုေဟာတိ၊ ဗဟုဒိႏၵံံဗဟူတရံ၊
အပၸဒိႏၵံံေပ၀့္လာၟဏင့္ဟွ္၊ ဗဟုေဟာတိ၊ အက်ဳိ၀္ၟေဍာဟ္အုိ၀္၊
ကဲထင္းလ၀့္၊ဗဟုဒိႏၵြံံ၊ ႓ုံးဒါန ေအၟအးဍ၀္ဟွ္၊ ဗဟူတရံ၊
ကဲထင္းေ၀့ အု္က်ုဳိ၀္ၟအးဍ၀္၊ေ႓့ဏွ္သုိ၀္ က်ာ္အင္းတြ၀့္။
၇၅။ ပ္ုမာ႓ုံးဏင့္ ကဲထင္းေပ၀့္၊ ဓ၀္ၟသဒၶါ မာလာၟေအေဖႜ၀့္၊
႓ုံးကဲလာၟဏင့္သီးေပ၀့္ေပ၀့္၊ ေစတႝာ့ မာလာၟေအေဟွ၀္္။
၇၆။ ႓ုံးေပ၀့္လာၟဏင့္ က်ဳဳိ၀္ၟေဍာဟ္တယ္၊ မြာဲအု္ေရင္ သဒၶါအွ္၀ယ္၊
႓ုံးေပ၀့္ေဍာဟ္ဆာၟမြာဲမာကဲ၊ ေစတႝာ့ မာေအၟလုံ႔၀ယ္။
၇၇။ ႓ုံးဒါနမာကဲေအၟအး၊ သာသဒၶါစုဂ္ေအၟလင္ဖႜါ၊
ေစတႝာ့ေအးယို္င္လု္ပု္သာ၊ ေဍာဟ္ဏါင္းေ၀့ ဟု္႓ုံးဟု္ဃႊာ။
၇၈။ ႓ူးခႜီ႔အး ဟု္ေအးဖႜါ၀ယ္၊ ဆိက္လင္ၟေအၟေဟွ၀္ေဏ၀္ၟအးတယ္၊
႓ူးခႜီ႔အးယွာေဏ၀္ၟယွာတယ္၊ ဆိက္ေဟွ၀္ဏင့္ဟု္အင္းလု္႓ႜယ္။
၇၉။ ေဍဆိက္လင္ေဟွ၀္႓ူးခႜီ႔ယုိင္၊ ဖႜါလင္ေအးေဟွ၀္႓ူးတၞဳိင့္၊
၀၀္သိင့္လာ့ေဟွ၀္႓ူးထုင္းယုိင္၊ ႓ူးသးေဟွ၀္ ခႜါင္လ္ုအွ္လုိင္။
၈၀။ဖူ႔က်ာ္ယ္ုေ၀့ ႓းလ၀္ထာင္၊ နႏြာဲပၞာ့ ဓ၀္ၟဆု္ခႜါင္၊
ေအးမာ႓ုံး သာာဏွ္ေအၟအာင္း၊ သဒၶါစုဂ္မာလာၟေအၟပါင္။
၈၁။ ဆိက္္ေဟွ၀္ဏွ္ မာေအလု္ေဟွ၀္၊ ပၞာ့ႏြာဲၟက်ာ္ ႓းလ၀္ေလ၀္၊
႓ုံးေစတႝာ့ေအၟလု္ေဟွ၀္၊ ေဏ၀္ၟ႓ုံးဏင့္ အု္က်ဳိ၀္ၟေပ၀့္ေပ၀့္။
၈၂။ ဆိက္လင္လု္ေဟွ၀္ေအၟဖႜါလင္၊ ႓ူးထုင္းလု္သိင့္ ႓ူးလ႓င္၊
ေဖွ္လင္၀ဲၿပဳိင္ရုင္ေဍဥာဏ့္၊ အင္း႓းဍာ္ ပုိင္ေအးလာၟဏင့္။
၈၃။ ဖူ႔က်ာ္႓းလ၀္ဏဲပု္ယုံ႔၊ ပၞာ့ဆု္ခႜါင္ အင္းထုိင့္ကုံ၊
လု္ခါင့္ခုိ၀္း ပု္ေအမာ႓ုံး၊ ေစတႝာ့မာလာၟေအၟလုံ႔။
၈၄။ ပု္ေ၀့ဍး ဖႜဳံမ်ဳိ၀္ၟလု္ပုံ၊ ဃႊာလင္ထုက္ခါ့ ႓းကဲဖႜဳံ၊
ဃႊာလု္အွ္ ဟု္အင္းနုိင့္ကုံ၊ မြာဲမူ႔လာ ပု္႓ုံးလု္လုံ႔။
၈၅။ တုိင္ဂလာန္က်ာ္ဓ၀္ၟပု္ယု႔ံ၊ ဟွဳိင့္႓းဖ၀္ၟ ပု္ကဲဏင့္ဖႜဳံ၊
ထံင္အီစူးယာ့ ေအၟမာ႓ုံး၊ ေစတႝာ့မာလာၟေအလုံံ႔။
၈၆။ ကဲမႝီၟ ပ္ု႓းလင္မိင္၊ ဍဳံေဍာဟ္ယာၟထ၀့္ ဍးလု္ဃွိင္၊
႓ုံးပု္ပၱံင္ ေအၟလု္ဆိင့္၊ ကုိ၀္္ၟက်းေဍ ပု္႓းလင္မိင္။
၈၇။ ကဲမႝီၟ ပု္႓ုံးလင္္ဆင့္၊ မူ႔လာမြာဲ ပု္႓ုံးစီေရင့္၊
ကုသု္ိလ္ေအၟမာ႓ုံးအု္သင့္၊ ေစတႝာ့မာလာၟေအၟလင္။
၈၈။ ဂကူမ်ဳိ၀္ၟဖႜဳံ ပု္ေ၀့ဍး၊ ဖူ႔က်ာ္မု္မာလုက္လ၀္သာ့၊
သဒၶါလု္ဆိင့္႓ုံးေအးမာ၊ အု္က်ိဳ၀္ၟေပ၀့္ ထံင္႓းပု္တာ။
၈၉။ ႓ုံးအု္က်ဳိ္၀္ၟ ပု္ေဏ၀္ၟေအၟေပ၀့္၊ ကဲမႝွီၟဏင့္သီး လု္ေဟွ၀္၊
သာယြယ့္စူးဏင့္သီးလု္ေဏ၀္ၟ၊ ထုင္စွ္ပႜ၀္ သာဏွ္လင္ေပ၀့္။
၉၀။ သာေစတႝာ့ေအၟလု္ခုိင့္၊ ကုသုိလ္႓ုံး အု္က်ဳိ၀္ၟလးအုိင္၊
ပု္မာ႓ုံးတယ္လု္ဖုိင္ဖုိင့္၊ ဖံင္းကုိင္သာ မာလာၟေအးဆုိင္။
၉၁။ ပု္ဖႜဳံဆုိဒ္အီ အွ္မိင္လ၊ ဖူ႔က်ာ္႓းလံင္ လ၀္ဏဲသာ့၊
ယါင္ေဍဥာဏ္က်ာ္ ပညာ့ယွာ၊ခၚေဍာဟ္တယ္ ဖူ႔႓းယင္သာ။
၉၂။ ပု္ဖႜဳံဆုိဒ္အီေမံလု္ဖင္၊ အွ္မိင္လး လင္ေထံလင္ထင္၊
ဟုိတ္လု္ဍးခံင္ တႜာဥာဏ္၊ သာ႓းခၚ ယါင္ေဍဆု္ဖင္။
၉၃။ တႜာဥာဏ္ကႜာ ေအၟနုက္လင္၊ ကို၀္မိင္ကုိ၀္စိင္ဏွ္လင္ဆင့္၊
ေအၟထံင္႓ုံး ပရိသတ္၀င့္၊ ေမံလင္သီ့ ဖူ႔႓းသာယင့္။
၉၄။ ပု္ဖႜဳံဂကူ ေဖါဟ္သီးေဟွး၊ လိက္မာေလာဟ္၀ယ္ကုိ၀္ဟွာေဍ၊
လိက္လု္ေသွ္ ဟု္လု္တင့္ဃွဳဦ၊ ပရိသတ္ ဟု္ႏုက္ထံင္ေအး။
၉၅။ ပု္ဖႜဳံဆုိဒ္ ဖူ႕မု္လ၀္ပ်ာ၊ စွ္သာေအၟထီ့ ကုိ၀္အ္ုဟွာ၊
လုက္ပၚသုိင့္ဆင့္ ဘုံေခါဟ္ဍာ၊ အု္ဟွံင္ထင္းထ၀့္ မြာဲပညာ့၊
ဟု္ေအၟေသွ္တယ္ လု္ဟွာဟွာ၊ ဆုိဒ္အုိ၀္ေဟွ၀္ ဟု္႓းထုိင္သာ့။
ဖူ႔က်ာ္ ပရမ (နာဲဍီးအြာ)
ပၚက်ံင္ၟေတာရဘာၟ
ပၚက်ံင္ၟဍဳံ
ဖႜဳံထီ့ခါန္ၟ










